Trên thớt của các quán ven sông Đồng Nai, người thợ vung dao thoăn thoắt lạng những lát cá mỏng, trộn cùng đậu phộng giã, rau thơm và nước sốt chua cay — món gỏi cá này đã lưu truyền nhiều năm ở khu vực phường Tân Mai và Cù Lao Phố, là minh chứng vị giác trực tiếp nhất cho việc Biên Hòa từng là một làng chài ven sông Đồng Nai.
Món ăn tiêu biểu của địa phận thành phố Biên Hòa được năm nguồn báo chí độc lập xác nhận chéo
Báo Thanh Niên, Dân Trí, báo Người Lao Động, cùng với báo Gia đình và Xã hội (thuộc hệ thống báo Sức Khỏe và Đời Sống, cơ quan ngôn luận Bộ Y tế) và trang chính thức của Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, năm nguồn độc lập xác nhận chéo rằng vùng sản xuất cốt lõi của món gỏi cá này nằm ngay trong địa phận thành phố Biên Hòa, tại các làng chài ven sông Đồng Nai thuộc phường Tân Mai và Cù Lao Phố/phường Hiệp Hòa, là món ăn tiêu biểu có nguồn gốc bản địa, không có tranh cãi về địa giới.
Nói thật: ba tên gọi địa phương chỉ cùng một món ăn, khác biệt độc lập với phiên bản Vũng Tàu
Cần nói thật rằng "Gỏi cá Biên Hòa", "Gỏi cá Tân Mai", "Gỏi cá Cù Lao Phố" là ba tên gọi dân gian địa phương của cùng một món ăn, năm nguồn tài liệu xác nhận chéo điều này, bảng này lấy "Gỏi cá Biên Hòa" làm tên chính và chú thích hai tên gọi địa phương khác trong tên gọi, tránh để độc giả hiểu lầm đây là ba món khác nhau. Cần nói thêm, bộ sưu tập này đã ghi nhận thành phố Vũng Tàu có món cùng dòng tên "Gỏi cá mai" (gỏi cá mai Vũng Tàu), nhưng loại cá sử dụng, cách thái lát và nước chấm của hai món đều có nguồn riêng biệt chứng minh, không phải cùng một món, bảng này không cố gộp chung.
Ăn sao cho đúng điệu
- Các quán ven sông Đồng Nai ở phường Tân Mai, phường Hiệp Hòa (Cù Lao Phố) là nơi dễ ăn được phiên bản thái lát tươi nhất.
- Cách ăn truyền thống thường kèm nhiều rau thơm tươi và đậu phộng giã, nước sốt chua cay giúp át mùi tanh.
- Nên hỏi quán trước khi gọi món xem cá có phải đánh bắt trong ngày hay không, hương vị sẽ ngon hơn.
Nhìn thẳng vào gốc tích của đĩa gỏi này
- Ba tên gọi "Biên Hòa", "Tân Mai", "Cù Lao Phố" chỉ cùng một món ăn, được năm nguồn độc lập xác nhận chéo.
- Vùng sản xuất cốt lõi nằm ngay trong địa phận thành phố Biên Hòa, là một trong số ít món trong 9 món được ghi nhận không có tranh cãi về địa giới.
- Năm ra đời chính xác không tra được sử liệu, chỉ được gọi chung là "có từ lâu đời", bảng này không dùng năm cụ thể.
Gắp một miếng gỏi cá đã trộn đều đưa vào miệng, vị chua cay của rau thơm bùng nổ nơi đầu lưỡi, món ăn này có lẽ không có độ nhận diện toàn quốc như làng bưởi, nhưng lại là tấm danh thiếp vị giác chắc chắn nhất, ít cần phải nói thật đính chính nhất của Biên Hòa với tư cách một làng chài ven sông Đồng Nai.