Chảo dầu sôi sùng sục, một nắm nếp thả vào dầu tức khắc phồng lên thành quả cầu vàng óng, vỏ giòn ruột mềm — món ăn vặt này ra đời một cách tình cờ năm 1952 bên bờ sông Đồng Nai, nay đã là món ăn tiêu biểu có câu chuyện khởi nguồn rõ ràng nhất, đáng tin cậy nhất trong địa phận thành phố Biên Hòa.
Phát minh tình cờ năm 1952 tại quán Tân Hiệp, câu chuyện khởi nguồn rõ ràng diễn ra ngay trong địa phận thành phố Biên Hòa
Báo Đảng bộ tỉnh Đồng Nai (baodongnai.com.vn), Sài Gòn Tiếp Thị (thuộc Thời báo Kinh tế Sài Gòn, sgtt.thesaigontimes.vn), Znews/Zing, cùng với cơ sở dữ liệu chính thức của Hiệp hội Văn hóa Ẩm thực Việt Nam (VCCA), bốn nguồn độc lập xác nhận chéo cùng một khởi nguồn: năm 1952 bà Huỳnh Thị Sớm mở quán "Tân Hiệp Quán" bên bờ sông Đồng Nai (nay là đường Cách Mạng Tháng Tám), con gái bà là Đinh Thị Ha (sinh năm 1935) tình cờ chiên ra được quả nếp phồng, từ đó trở thành món ăn vặt tiêu biểu trong địa phận thành phố Biên Hòa, năm 2025 còn được Hội Đầu bếp tỉnh Đồng Nai xác lập kỷ lục Việt Nam (quả nếp phồng khổng lồ 68,2 cm).
Nói thật: chi tiết chứng nhận của Tổ chức Kỷ lục Châu Á không tra được thông báo chính thức, bảng này không sử dụng
Cần nói thật rằng một số nguồn có nhắc đến việc "được Tổ chức Kỷ lục Châu Á công nhận vào tháng 4/2023", nhưng bảng này sau khi tra cứu chỉ tìm được một nguồn listicle duy nhất (vietair.com.vn) thuật lại, không tra được thông báo tương ứng trên trang web chính thức của Tổ chức Kỷ lục Châu Á, bảng này đánh dấu là chưa xác thực, không sử dụng làm sự kiện đã xác định. Món ăn vặt này có nguồn gốc bản địa trong địa phận thành phố, năm khởi nguồn, địa điểm, người sáng lập cả ba đều có sử liệu rõ ràng và được xác nhận chéo, là món có gốc tích rõ ràng nhất trong 9 món được ghi nhận của Biên Hòa trong bộ sưu tập này, không cần bất kỳ đính chính nào về xuất xứ.
Ăn sao cho đúng điệu
- Khu vực đường Cách Mạng Tháng Tám ven sông Đồng Nai là nơi dễ ăn được phiên bản chiên nóng tại chỗ nhất.
- Ăn ngay lúc còn nóng, vỏ giòn ruột mềm là ngon nhất, có thể chấm kèm tương ớt hoặc nước sốt ngọt cay.
- Muốn tìm về địa điểm khởi nguồn, có thể để ý các sạp hàng lâu năm quanh địa điểm cũ của quán "Tân Hiệp".
Nhìn thẳng vào gốc tích của quả nếp phồng này
- Câu chuyện mẹ con bà Huỳnh Thị Sớm, Đinh Thị Ha sáng lập bên bờ sông Đồng Nai năm 1952 được bốn nguồn độc lập xác nhận chéo.
- Có nguồn gốc bản địa trong địa phận thành phố, năm khởi nguồn, địa điểm, người sáng lập đều có sử liệu rõ ràng, không cần đính chính về xuất xứ.
- "Được Tổ chức Kỷ lục Châu Á công nhận năm 2023" chỉ có một nguồn listicle, trang web chính thức không có thông báo tương ứng, bảng này không sử dụng.
Cắn vỡ một quả nếp chiên vàng óng, tiếng vỡ giòn tan của lớp vỏ hòa cùng độ mềm dẻo bên trong, gốc tích của món ăn vặt này không cần phải nhiều lần đính chính về xuất xứ như dòng món ăn từ bưởi — từ chảo dầu năm 1952 ấy, nó vẫn luôn là câu chuyện của riêng địa phận thành phố Biên Hòa.