Bát cháo bưng lên bàn, nước dùng trong veo, bên trong nổi lềnh bềnh những miếng bột trắng dày — lạ ở chỗ, thực khách cầm lên không phải thìa mà là đôi đũa. Món "cháo thái" của làng Đình Tổ này làm khác và ăn khác so với cháo thông thường của Việt Nam.
Cổng thông tin tỉnh, báo Văn Hóa, Dân Việt cùng xác nhận chéo món cháo gắn truyền thuyết thành hoàng
Cổng thông tin điện tử tỉnh Bắc Ninh (bacninh.gov.vn), báo Văn Hóa (baovanhoa.vn, thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), Dân Việt cùng xác nhận chéo, cách làm là vắt bột gạo khô thành miếng lớn, nấu trong nước dùng gà hoặc xương lợn, ăn bằng đũa gắp chứ không phải thìa múc, là điểm khác biệt lớn nhất so với cháo thông thường của Việt Nam. Món cháo này gắn với truyền thuyết trạng nguyên Lê Văn Thịnh qua đời, dân làng tôn ông làm thành hoàng.
Nói thật: gốc thực sự ở làng Đình Tổ, năm mất của Lê Văn Thịnh các nguồn không thống nhất
Cần nói thật rằng gốc thực sự ở làng Đình Tổ, thị xã Thuận Thành, không nằm trong địa phận thành phố Bắc Ninh, bảng này đặt tọa độ tại điểm bán hàng và khu ẩm thực tiêu biểu đã xác nhận trong địa phận thành phố, nêu đúng thực tế chứ không tự nhận là sáng tạo gốc của thành phố Bắc Ninh. Năm mất chính xác của Lê Văn Thịnh cùng thời điểm chính xác của truyền thuyết, nhiều nguồn có phiên bản hơi khác nhau, bảng này không cố gộp chung thành một kết luận duy nhất. Làng Đình Tổ cùng là gốc của hai món khác trong bảng này (tương, bánh tro), nhưng bát cháo này đứng vững nhờ đặc điểm cụ thể "ăn bằng đũa", bảng này không lặp lại nền tảng về làng quá nhiều.
Ăn sao cho đúng điệu
- Chợ trung tâm và khu ẩm thực thành phố Bắc Ninh dễ ăn được bát cháo nấu tươi.
- Cách ăn truyền thống là gắp miếng bột bằng đũa kèm húp nước dùng nóng.
- Đến làng Đình Tổ đúng dịp tế lễ có thể cảm nhận rõ mối liên hệ giữa cháo và tín ngưỡng thành hoàng.
Nhìn thẳng vào gốc tích của bát cháo này
- Gốc thực sự ở làng Đình Tổ, thị xã Thuận Thành, không nằm trong địa phận thành phố Bắc Ninh, bảng này đặt tọa độ tại điểm bán trong thành phố.
- Năm mất chính xác của Lê Văn Thịnh cùng thời điểm chính xác của truyền thuyết, nhiều nguồn có phiên bản khác nhau, bảng này không cố gộp chung.
- "Ăn bằng đũa" là điểm khác biệt lớn nhất giữa bát cháo này và cháo thông thường của Việt Nam, là căn cứ nhận diện cốt lõi được ghi nhận ở đây.
Gắp một miếng bột chấm vào nước dùng nóng, bát cháo này ăn theo cách riêng của nó, và lịch sử của nó cũng theo quy tắc riêng — không dùng thìa thông thường, cũng không ép một năm truyền thuyết duy nhất, làng Đình Tổ có cách giữ gìn của riêng mình.