Sáng sớm dưới bóng cây cổ thụ trong chợ, quán bà Lệ còn chưa kịp bày biển hiệu mà khách đã xếp hàng dài — quán không có địa chỉ cố định này mỗi ngày chỉ bán chừng hai tiếng là dọn hàng, thứ khiến người ta chờ đợi chính là tô bún cá nước dùng vàng óng, cá lóc nguyên miếng ninh nhừ trong nồi nghệ.
Đặc sản An Giang được tổ chức kỷ lục dân gian công nhận, quán lâu năm trong chợ bán hai tiếng là hết hàng
Tổ chức kỷ lục dân gian VietKings (Hội Kỷ lục gia Việt Nam) năm 2012 đưa món này vào danh sách "Top 50 món ăn đặc sản Việt Nam - Kỷ lục châu Á", là món đầu tiên trong ba món của An Giang từng được loại công nhận này vinh danh. VnExpress Du lịch từng viết cụ thể về cách vận hành của quán bún cá bà Lệ trong chợ — mỗi ngày chỉ mở bán khoảng hai tiếng là hết sạch; trong thành phố còn có các quán có tên tuổi khác để so sánh như Bún cá Cô Nga trên đường Trần Hưng Đạo, Bún Cá Vân trên đường Trương Định. Nước dùng được nêm nghệ, ninh nguyên miếng cá lóc hoặc cá basa, mang đậm hương vị miền Tây Nam Bộ.
Nói thật: nguồn gốc còn nhiều giả thuyết khác nhau, và "Bún cá" trùng tên với món ở Nha Trang là hai món hoàn toàn khác nhau
Cần nói thật rằng nguồn gốc của tô bún này còn nhiều cách lý giải khác nhau: nhiều báo du lịch chủ lưu cho rằng món ăn bắt nguồn từ ẩm thực người Khmer, theo cộng đồng người Khmer di cư đến Châu Đốc rồi bản địa hóa dần; lại có truyền thuyết địa phương gắn món này với giai thoại một bà mệnh phụ nấu bún cho phu đào kênh Vĩnh Tế hồi đầu thế kỷ 19, nhưng đây chỉ là chuyện truyền miệng chứ không phải sử liệu xác thực, bảng này không xem là kết luận cuối cùng. Cũng cần nói rõ, món này với "Bún cá" Nha Trang đã có trong bộ sưu tập này (bún cá làm từ chả cá thu giã nhuyễn, nước dùng cà chua trong, phong cách ven biển miền Trung) chỉ trùng tên gọi chung "Bún cá", còn cách làm, hương vị, bối cảnh vùng miền hoàn toàn khác nhau, không phải cùng một món.
Ăn sao cho đúng điệu
- Tìm quán bà Lệ dưới bóng cây cổ thụ trong chợ, nên đến vào buổi sáng vì bán hết trong khoảng hai tiếng là dọn hàng.
- Bún cá Cô Nga trên đường Trần Hưng Đạo, Bún Cá Vân trên đường Trương Định là các quán lâu năm có tên tuổi trong thành phố, hợp để so sánh hương vị.
- Nước dùng có vị nghệ khá đậm, có thể thêm rau sống, bắp chuối bào tùy khẩu vị để dậy mùi và đỡ ngán.
Nhìn thẳng vào gốc tích của tô bún này
- Nguồn gốc còn nhiều cách lý giải khác nhau, thuyết ẩm thực Khmer và truyền thuyết bà mệnh phụ nấu bún bên kênh cùng tồn tại, đều không phải sử liệu xác thực.
- Chỉ trùng tên gọi chung với mục "Bún cá" Nha Trang trong bộ sưu tập này, hai món hoàn toàn khác nhau.
- Các quán lâu năm có tiếng trong chợ phần lớn không có địa chỉ cố định, điểm neo trong bảng này thuộc dạng cụm nhiều sạp hàng.
Múc một thìa nước dùng vàng nghệ, thịt cá lóc tan ngay trong miệng — chẳng ai nói rõ được tô bún này thực sự do ai nấu đầu tiên, nhưng dòng người xếp hàng dưới gốc cây cổ thụ trong chợ chờ đúng hai tiếng giới hạn ấy, đã tự viết nên câu trả lời của riêng nó.