Mật ong vàng óng trong veo chảy chậm rãi từ hũ thủy tinh, người bán nhắc đến nguồn gốc thứ mật này thường nhắc đến hai chữ "gác kèo" nghe khá xa lạ — đó là nghề truyền qua bao thế hệ của người dân rừng tràm U Minh, gác những thanh kèo gỗ để dẫn dụ ong rừng làm tổ lấy mật, được công nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2019, là trường hợp hiếm gặp trong bộ sưu tập này khi chính nghề khai thác được công nhận.
Ba cơ quan báo chí nhà nước cùng xác nhận chéo nghề lấy mật di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia
Báo điện tử VietnamPlus thuộc Thông tấn xã Việt Nam, báo Đảng bộ tỉnh Cần Thơ láng giềng (đưa tin liên tỉnh) và trang chính thức Sở Du lịch tỉnh Cà Mau cùng xác nhận chéo, ngày 20 tháng 12 năm 2019 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ra Quyết định số 4613/QĐ-BVHTTDL, công nhận nghề "gác kèo ong" truyền thống của người dân huyện U Minh, huyện Trần Văn Thời là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, mật ong lấy từ hoa của thảm thực vật bản địa rừng tràm, hương vị khác với mật ong nuôi công nghiệp thông thường.
Nói thật: vùng sản xuất cốt lõi ở huyện U Minh và huyện Trần Văn Thời, không nằm trong địa phận thành phố
Cần nói thật rằng vùng sản xuất cốt lõi là vùng rừng ngập mặn/rừng tràm huyện U Minh và huyện Trần Văn Thời, nay quanh Vườn quốc gia U Minh Hạ, không nằm trong địa phận thành phố Cà Mau; thành phố là điểm bán chính, du khách và người dân địa phương phần lớn mua tại chợ và cửa hàng quà lưu niệm trong thành phố, bảng này nêu đúng nơi khởi nguồn nghề không phải tại địa phận thành phố, không gán vinh dự di sản này cho thành phố.
Mua sao cho đúng điệu
- Chợ, cửa hàng quà lưu niệm thành phố Cà Mau phổ biến có bán, khi mua có thể để ý màu sắc và độ sánh đặc.
- Cách dùng truyền thống có thể pha nước ấm uống trực tiếp, hoặc rưới lên xôi để tăng hương vị.
- Muốn tận mắt xem quy trình gác kèo lấy mật chính gốc, có thể sắp xếp đến các bản làng quanh Vườn quốc gia U Minh Hạ.
Nhìn thẳng vào gốc tích của hũ mật ong này
- Di sản cấp quốc gia ghi rõ vùng sản xuất cốt lõi là huyện U Minh, huyện Trần Văn Thời, không nằm trong địa phận thành phố Cà Mau.
- Thành phố là điểm bán chính, không phải nơi thực sự khai thác mật ong.
- Mật lấy từ thảm thực vật bản địa rừng tràm, hương vị khác với mật ong nuôi công nghiệp, bảng này không lẫn lộn đánh giá của hai loại.
Múc một thìa mật ong vàng óng vào miệng, vị ngọt mang theo hương thực vật đặc trưng của rừng tràm, hũ mật này đựng không chỉ công sức của đàn ong, mà còn cả trí khôn của bao thế hệ người dân U Minh gác kèo, kiên nhẫn chờ ong rừng làm tổ.