Trong hũ muối, từng con ba khía màu xanh đậm xếp lớp ngâm trong nước mắm, mở nắp ra là mùi mặn nồng xộc thẳng vào mũi — nghề muối ba khía này được công nhận di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2019, là món quà lưu niệm tiêu biểu nhất của Cà Mau trong mắt du khách, nhưng nơi sản xuất thực sự lại ở thị trấn Rạch Gốc, ngoài địa phận thành phố.
Ba cơ quan báo chí nhà nước cùng xác nhận chéo nghề di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia
Tạp chí Dân tộc và Miền núi thuộc Thông tấn xã Việt Nam, báo Quân đội nhân dân và Hiệp hội Làng nghề Việt Nam cùng xác nhận chéo, tháng 12 năm 2019 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận "nghề muối ba khía Rạch Gốc" là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, ngày 23 tháng 6 năm 2020 Sở Văn hóa tỉnh Cà Mau và Ủy ban nhân dân huyện Ngọc Hiển tổ chức lễ công bố tại địa phương, là trường hợp hiếm gặp trong bộ sưu tập này khi chính nghề muối chứ không chỉ món ăn được công nhận di sản.
Nói thật: vùng sản xuất cốt lõi ở thị trấn Rạch Gốc huyện Ngọc Hiển, không nằm trong địa phận thành phố
Cần nói thật rằng vùng sản xuất cốt lõi của nghề di sản này là thị trấn Rạch Gốc thuộc huyện Ngọc Hiển, cũng thấy ở các cơ sở muối tại huyện Năm Căn, Đầm Dơi, Phú Tân, không nằm trong địa phận thành phố Cà Mau; thành phố là điểm bán "ba khía tiêu biểu của Cà Mau" trong nhận thức của du khách và thị trường quà lưu niệm, bảng này nêu đúng nguồn gốc không phải tại địa phận thành phố, không gán vinh dự địa phương của Rạch Gốc cho thành phố.
Ăn sao cho đúng điệu
- Chợ, cửa hàng quà lưu niệm thành phố Cà Mau phổ biến có bán ba khía đóng hũ, thích hợp làm quà mang đi xa.
- Cách ăn truyền thống là xé vỏ chấm trực tiếp với nước chấm ớt chanh, mặn thơm đậm đà.
- Muốn tận mắt xem quy trình muối chính gốc, có thể sắp xếp đến các cơ sở muối quanh thị trấn Rạch Gốc huyện Ngọc Hiển.
Nhìn thẳng vào gốc tích của món ba khía này
- Di sản cấp quốc gia ghi rõ vùng sản xuất cốt lõi là thị trấn Rạch Gốc huyện Ngọc Hiển, không nằm trong địa phận thành phố Cà Mau.
- Thành phố là điểm du khách chủ yếu mua và thưởng thức, không phải nơi khởi nguồn nghề.
- Các huyện Năm Căn, Đầm Dơi, Phú Tân cũng có cơ sở muối, bảng này không thu hẹp nghề này thành sở hữu riêng của một quán nào.
Xé một con ba khía mặn thơm nồng nàn, mùi lên men đậm đặc bùng lên nơi đầu lưỡi, nghề này được ghi vào danh mục di sản quốc gia là nhờ bao thế hệ người muối ba khía ở Rạch Gốc, ngày qua ngày canh con nước rừng ngập mặn mà muối nên.