Giữa làn khói trấu và mùn cưa bay lượn, một chiếc chậu nhôm úp ngược trên bếp đang ủ, năm sáu tiếng trôi qua, khoảnh khắc mở nắp chậu, mùi thơm khói xộc thẳng vào mũi — đây là cách ủ nướng cá riêng có của xã Phương Định, huyện Trực Ninh, cả Việt Nam chỉ có nơi này làm theo cách này.
Báo Đảng bộ tỉnh và báo chủ lưu ba nguồn cùng xác nhận chéo cách ủ nướng riêng có
Báo Nam Định (báo Đảng bộ tỉnh, cơ quan nhà nước), báo chủ lưu toàn quốc Tiền Phong và báo Sức Khỏe & Đời Sống (cơ quan thuộc Bộ Y tế) ba nguồn cùng xác nhận chéo, vùng sản xuất cụ thể là xã Phương Định, huyện Trực Ninh. Cách làm là cá trắm hoặc cá chép ướp gia vị xong, lót rơm và lá chuối, úp chậu nhôm lên trên, phủ trấu, mùn cưa bên ngoài rồi đốt ủ 5-6 tiếng, cả nước chỉ nơi này nổi tiếng cách ủ nướng truyền thống này, còn có báo tỉnh khác đăng lại làm bằng chứng bổ sung cho độ nhận diện toàn quốc của món này.
Nói thật: độ mạnh nguồn đã được nâng cấp, nhưng vùng sản xuất ở huyện Trực Ninh chứ không phải trong thành phố
Cần nói thật rằng vùng sản xuất cụ thể của món này là xã Phương Định, huyện Trực Ninh, cách thành phố Nam Định khoảng 20 km, không nằm trong địa phận thành phố Nam Định, bảng này nêu đúng thực tế này; nhà hàng trong thành phố phổ biến có phục vụ, là điểm đến chính để du khách thưởng thức món này chứ không phải nơi khởi nguồn. Đáng chú ý, món này ở giai đoạn khảo sát ban đầu từng bị xếp vào diện "nguồn yếu", đợt tra cứu chuyên sâu lần này đã nâng cấp mạnh lên mức được ba nguồn độc lập từ cơ quan nhà nước và báo chủ lưu xác nhận, cơ sở khá vững chắc.
Ăn sao cho đúng điệu
- Nhà hàng trong thành phố Nam Định phổ biến có phục vụ món này, nên xác nhận trước có cần đặt trước thời gian ủ nướng hay không.
- Cách ăn truyền thống là xé thịt cá chấm nước chấm trực tiếp, cảm nhận mùi khói cùng vị ngọt tự nhiên của cá.
- Muốn tận mắt chứng kiến cách ủ nướng chuẩn nhất, có thể sắp xếp đến xã Phương Định, huyện Trực Ninh.
Nhìn thẳng vào gốc tích của con cá này
- Vùng sản xuất cụ thể là xã Phương Định, huyện Trực Ninh, cách thành phố khoảng 20 km, không nằm trong địa phận thành phố, bảng này nêu đúng thực tế này.
- Nhà hàng trong thành phố là điểm đến chính để du khách thưởng thức món này, không phải nơi khởi nguồn cách ủ nướng truyền thống.
- Độ mạnh nguồn tra cứu của món này đã được nâng cấp mạnh từ "nguồn yếu" trong khảo sát ban đầu lên mức ba nguồn độc lập từ cơ quan nhà nước và báo chủ lưu trong đợt tra cứu chuyên sâu này.
Xé một miếng cá nướng khói, mùi thơm của rơm và mùn cưa hòa cùng vị ngọt của thịt cá tan trong miệng, món ăn này không dựa vào gia vị cầu kỳ, mà dựa vào nhiều thế hệ người Phương Định, Trực Ninh kiên nhẫn giữ chiếc chậu, chịu đựng năm sáu tiếng ủ khói.