Trong hàng kẹo cũ quanh chợ Rồng, từng thanh kẹo lạc xếp thẳng hàng, chủ quán buột miệng là kể ngay ra được cái tên "Sìu Châu" nghe như địa danh nhưng thực ra là cách nói trại truyền qua nhiều đời — thanh kẹo này từ hiệu kẹo họ Đỗ hơn hai trăm năm trước truyền đến hôm nay, vẫn luôn là món quà biếu lẫn tự ăn của người Nam Định.
Báo chủ lưu và tạp chí bán chính thống cùng xác nhận chéo món quà tiêu biểu của Nam Định
Tạp chí Khoa học và Phát triển thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ (bán chính thống) ghi lại, do cụ tổ Đỗ Phúc Nhật sáng chế khoảng 200 năm trước, đến thập niên 1860 hiệu kẹo họ Đỗ đã nổi tiếng khắp thành phố; hai bài viết độc lập của báo chủ lưu VnExpress cùng xác nhận chéo, lạc (hoặc lạc trộn vừng) trộn đường cùng bột nếp, mạch nha làm thành, không dính răng, để được lâu không bị chảy nước, là món quà biếu ngày Tết cố định của người Nam Định, cả nước không có món trùng tên.
Nói thật: "Sìu Châu" bắt nguồn từ cách nói trại, địa chỉ chính xác của "đền Triều Châu" chưa tra được
Cần nói thật rằng cái tên nghe như địa danh này thực ra bắt nguồn từ việc hiệu kẹo vốn đặt trước "đền/hội quán Triều Châu", người dân chỉ đường nhau bằng câu "hiệu kẹo trước đền Triều Châu" rồi nói trại dần thành "Sìu Châu", đến năm 1880 mới chính thức lấy tên này. Đợt tra cứu này chưa tìm được địa chỉ số nhà chính xác của "đền Triều Châu", chỉ xác nhận được ngôi đền nằm trong thành phố Nam Định, tọa độ của mục này lấy cụm hàng kẹo phố cổ (gần chợ Rồng, phố Hàng Sắt) làm đại diện ước lượng, không phải định vị địa lý chính xác. May mắn là cả nơi khởi nguồn lẫn điểm bán đều nằm trong địa phận thành phố Nam Định, không phải món du nhập từ huyện lân cận, mức độ bén rễ trong địa phận thành phố thuộc hàng cao nhất trong danh sách này.
Mua sao cho đúng điệu
- Hàng kẹo tập trung quanh chợ Rồng, phố Hàng Sắt trong phố cổ Nam Định, hợp để chọn mua lô hàng mới tại chỗ.
- Để được lâu không chảy nước là đặc điểm, thích hợp làm quà mang theo đường xa.
- Hai vị lạc và lạc vừng có thể chọn theo sở thích, hầu hết hàng kẹo đều bán cả hai loại.
Nhìn thẳng vào gốc tích của thanh kẹo này
- "Sìu Châu" là cách nói trại từ "đền Triều Châu", không phải bản dịch trực tiếp từ tên địa danh.
- Địa chỉ số nhà chính xác của "đền Triều Châu" đợt này chưa tra được, tọa độ của bảng này chỉ là đại diện ước lượng cho cụm phố cổ, không phải định vị chính xác.
- Cả nơi khởi nguồn lẫn điểm bán đều nằm trong địa phận thành phố Nam Định, mức độ bén rễ trong thành phố thuộc hàng đầu trong danh sách này.
Cắn một miếng kẹo lạc, vị ngọt của mạch nha hòa cùng hương thơm của lạc tan trong miệng, cái tên của thanh kẹo này có lẽ là một sự nhầm lẫn đẹp đẽ truyền miệng từ hai trăm năm trước, nhưng tay nghề truyền lại từ hiệu kẹo họ Đỗ chưa bao giờ vì gốc tích cái tên mà giảm sút.