Ở chợ Phan Rang, từng chùm nho tím sẫm chất cao trên sạp, bên cạnh còn có nho khô phơi nắng — đây là loại trái cây đặc sản đáng tự hào nhất của Ninh Thuận, đã có giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý từ năm 2012.
Giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý cấp năm 2012, diện tích trồng toàn tỉnh vượt quá nghìn hecta
Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam, trên ipvietnam.gov.vn và vnidcheck.vn, công bố Quyết định số 194 ngày 7 tháng 2 năm 2012, cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý số 00030, phạm vi bảo hộ nêu rõ Thị trấn Phước Dân và Xã Phước Thuận, Phước Sơn, Phước Hữu thuộc Huyện Ninh Phước, cùng Xã Phước Nam thuộc Huyện Thuận Nam. Bài viết chuyên đề của báo chủ lưu VnExpress Du lịch "Đầu hè khám phá vườn nho Ninh Thuận" cùng báo chính thức ngành nông nghiệp nongnghiepmoitruong.vn "Nho Ninh Thuận: Loài cây nhỏ nhưng đóng góp rất lớn" xác nhận chéo diện tích trồng toàn tỉnh gần 1.053 hecta năm 2022, sản lượng hơn 25.700 tấn/năm, tăng lên 1.061 hecta vào tháng 3 năm 2023.
Nói thật: vùng lõi chỉ dẫn địa lý không bao gồm thành phố Phan Rang, nhưng báo chính thức ngành nông nghiệp chỉ ra thành phố có trồng rải rác
Cần nói thật rằng phạm vi bảo hộ chỉ dẫn địa lý chính thức nêu rõ các thị trấn xã cụ thể thuộc Huyện Ninh Phước và Huyện Thuận Nam, không nằm trong vùng lõi được bảo hộ của thành phố Phan Rang; nhưng báo chính thức ngành nông nghiệp (nongnghiepmoitruong.vn) lại chỉ ra việc trồng trọt toàn tỉnh tập trung ở Ninh Phước, Ninh Hải, Ninh Sơn, Thuận Nam và cả "thành phố Phan Rang", cho thấy vùng ngoại ô Phan Rang (các phường cũ ngoại vi như Đài Sơn, Đô Vinh, thuộc vùng nông nghiệp hỗn hợp) đúng là có trồng nho rải rác, tình huống này khác một chút so với chỉ dẫn địa lý của cừu hoàn toàn không bao gồm địa phận thành phố Phan Rang, mục này nêu đúng sự khác biệt giữa hai trường hợp này. Tọa độ của mục này neo theo cụm sạp bán lẻ ở chợ Phan Rang, là nơi du khách thực sự tiếp xúc với đặc sản này. Con số diện tích và sản lượng được dẫn từ báo chuyên ngành nông nghiệp (thống kê năm 2022, tăng lên 1.061 hecta vào tháng 3 năm 2023), không phải mục này tự ước tính. Sau đợt sáp nhập tỉnh năm 2025, tư cách bảo hộ chỉ dẫn địa lý này được xác nhận chính thức là vẫn được duy trì.
Mua sao cho đúng điệu
- Chợ Phan Rang (2 phố Thống Nhất, phường Kinh Dinh) là điểm bán lẻ tiện lợi nhất để mua nho và nho khô.
- Muốn tham quan vườn nho tận nơi, có thể đến vùng lõi bảo hộ chỉ dẫn địa lý tại Thị trấn Phước Dân và các thị trấn khác thuộc Huyện Ninh Phước.
- Nho khô và nho tươi đều đáng mua, loại khô để được lâu hơn, hợp làm quà.
Nhìn thẳng vào gốc tích của chùm nho này
- Vùng lõi bảo hộ chỉ dẫn địa lý nằm ở các thị trấn xã cụ thể thuộc Huyện Ninh Phước và Huyện Thuận Nam, không nằm trong địa phận thành phố Phan Rang.
- Báo chính thức ngành nông nghiệp chỉ ra thành phố Phan Rang đúng là có trồng rải rác, tình huống này khác với chỉ dẫn địa lý của cừu hoàn toàn không bao gồm thành phố Phan Rang, mục này nêu đúng sự khác biệt này.
- Con số diện tích trồng và sản lượng được dẫn từ thống kê của báo chuyên ngành nông nghiệp, không phải mục này tự ước tính.
Bỏ một trái nho tím sẫm vào miệng, vị chua ngọt mọng nước — giấy chứng nhận từ năm 2012 đằng sau chùm nho này tuy ghi nơi sản xuất không phải bản thân thành phố Phan Rang, nhưng mùi thơm trái cây phảng phất trên các sạp chợ đã từ lâu trở thành cảnh sắc đời thường thành phố này không thể thiếu.