Kẹo Dừa Bến Tre

Nồi nước cốt dừa sôi sùng sục trên bếp, người thợ cầm chiếc xẻng gỗ cán dài khuấy liên tục, đợi đến khi đường kéo thành sợi dẻo quánh thì đổ vào khuôn gỗ để nguội rồi cắt miếng, bọc thêm một lớp bánh tráng nếp mỏng — đây là hình ảnh khiến du khách bị cuốn hút ngay từ cái nhìn đầu tiên khi thuyền cập bến Cồn Phụng, cũng là sản phẩm chế biến đầu tiên trong cả chuỗi ngành dừa được đưa lên bàn tiếp khách du lịch.

Được bảo chứng kép bởi lịch sử nghề và quy mô xuất khẩu, sản phẩm chế biến từ dừa có độ nhận diện toàn quốc cao nhất

Bài viết "Nghề làm kẹo dừa Bến Tre, nét đẹp truyền thống qua bao thế hệ" trên mia.vn ghi lại nghề này bắt nguồn từ những năm 1930 ở thị trấn Mỏ Cày, ban đầu gọi là kẹo Mỏ Cày, do bà Nguyễn Thị Ngọc sáng lập; năm 1970 bà Nguyễn Thị Vinh lập xưởng Thanh Long tại thị trấn Bến Tre, đặt nền móng cho cái tên thương hiệu "kẹo dừa Bến Tre", mục từ "Kẹo dừa" trên vi.wikipedia xác nhận chéo cùng một mạch lịch sử này. VietnamPlus qua bài "Sản phẩm từ dừa Bến Tre xuất khẩu sang 100 quốc gia và vùng lãnh thổ" xác nhận sản phẩm dừa của toàn tỉnh xuất khẩu sang hơn 100 quốc gia, xưởng Thanh Long hiện xuất khẩu sang Mỹ và Úc; đây là số liệu xuất khẩu chung của toàn ngành dừa của tỉnh, không phải thống kê riêng cho mặt hàng kẹo dừa, bảng này ghi chú đúng như vậy. Nhiều xưởng du lịch trên Cồn Phụng là điểm dừng chân không thể bỏ qua trong hành trình du thuyền trên sông Mê Kông, tại đây có thể xem trọn vẹn quy trình nấu đường, cắt kẹo, đóng gói.

Nói thật: thuyết "đã được cấp chứng nhận chỉ dẫn địa lý" bị bác bỏ sau khi kiểm chứng, chỉ tra được hồ sơ tranh chấp nhãn hiệu thông thường

Cần nói thật rằng thuyết "đã hoàn tất đăng ký chỉ dẫn địa lý năm 2021" trong danh sách ứng viên ban đầu đã bị bác bỏ sau khi kiểm chứng. Tra được bài báo ngày 17/11/2023 trên baodongkhoi.vn (cơ quan ngôn luận Tỉnh ủy Bến Tre), tiêu đề rõ ràng là "Bến Tre sẽ có 3 sản phẩm dừa được cấp chỉ dẫn địa lý", nội dung nêu rõ tỉnh Bến Tre mãi đến tháng 11/2023 mới phê duyệt khởi động đề án "Xây dựng chỉ dẫn địa lý cho sản phẩm dừa Bến Tre", kẹo dừa là một trong 3 sản phẩm dự kiến được cấp mới (hai sản phẩm còn lại là dừa trái tươi và dầu dừa), tính đến tháng 11/2023 vẫn đang trong giai đoạn chuẩn bị hồ sơ xin cấp, chưa hoàn tất đăng ký. Lần kiểm chứng này (tính đến 01/08/2026) cũng không tra được bất kỳ thông báo tiếp theo nào cho thấy đã hoàn tất cấp chứng nhận, do đó toàn bộ bảng này tránh dùng những từ ngữ chứng nhận có thể gây hiểu lầm cho người đọc. Ngoài ra tra được kẹo dừa có hồ sơ bảo hộ sở hữu trí tuệ ở cấp độ nhãn hiệu (nhãn hiệu) thông thường — doanh nghiệp từng khởi kiện tại Trung Quốc để giành lại quyền thương hiệu "kẹo dừa Bến Tre", nhưng nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý là hai công cụ pháp lý khác nhau theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, cái trước là quyền thương hiệu do từng doanh nghiệp hoặc hiệp hội đăng ký riêng, không có hiệu lực loại trừ tập thể theo nguồn gốc xuất xứ như chỉ dẫn địa lý, hai khái niệm này không thể gộp chung.

Làn khói trắng bay lên trước nồi nấu đường, từng miếng kẹo dừa được cắt vuông vắn, bọc bánh tráng nếp rồi xếp vào va-li của du khách — gốc tích của nghề này có thể chưa có một tờ giấy chứng nhận chính thức nào làm chỗ dựa, nhưng những nồi đường đã nấu suốt gần trăm năm từ lâu đã tự là thương hiệu riêng của Bến Tre.