Khách gọi món xong, chủ quán mới múc chả cá tôm đã giã sẵn vào tô, chan nước sôi vào, đũa khuấy nhanh cho chín - đây là bún quậy, tô bún ghi dấu ấn nhất quanh khu vực Dinh Cậu ở Phú Quốc, chữ "quậy" vốn có nghĩa là khuấy, náo, cách ăn tự nó đã là một màn trình diễn nho nhỏ.
Đặc sản Phú Quốc được nhiều báo chính thống và truyền thông chủ lưu liệt kê chéo
Hai bài viết chuyên đề của VnExpress Du lịch "Bún 'quậy' Phú Quốc" và "Bún quậy Phú Quốc - món không phải có tiền là ăn được", cùng bài viết chuyên đề của báo chính thống VOV "Bún quậy - món ăn trứ danh từ đảo Ngọc Phú Quốc", đều liệt món này vào hàng đặc sản đại diện của Phú Quốc. Quán Kiến Xây nằm gần Dinh Cậu, theo nhiều bài báo độc lập ghi chép là quán đầu tiên bán món này ở Phú Quốc, là điểm neo được trích dẫn nhiều nhất khi tìm hiểu lịch sử món ăn. Cách làm là chủ quán giã sẵn chả cá tôm, khách gọi món xong mới chan nước sôi vào tô và khuấy chín tại chỗ, cách ăn "gọi món xong mới khuấy" này cũng chính là nguồn gốc tên gọi bún quậy.
Làm rõ thật thà: không phải món ăn gốc gác lâu đời của Phú Quốc, mà bắt nguồn từ giao thoa di dân miền Trung
Cần nói thẳng, theo báo Dân Việt truy tìm nguồn gốc, bún quậy không phải món ăn truyền đời từ xa xưa của Phú Quốc, nguyên mẫu của nó thật ra là món bún tôm của tỉnh Bình Định miền Trung, khoảng năm 1995-1996 mới được di dân Bình Định mang tới Phú Quốc, sau khi cải biến tại chỗ mới phát triển thành cách ăn khuấy tại bàn độc đáo như hiện nay. Nói cách khác, đây là sản phẩm giao thoa ẩm thực của di dân, tuổi đời chỉ khoảng 30 năm, chứ không phải món ăn vặt gốc Phú Quốc có tuổi đời hàng trăm năm, điều này cần nói rõ trước, không nên bịa thêm cho nó một xuất thân lâu đời hơn.
Ăn thế nào cho đúng vị
- Khuấy tại bàn chính là linh hồn của món này, nên ngồi lại đợi ngay sau khi gọi món, đừng vội rời đi.
- Chan nước sôi xong nên khuấy đều càng nhanh càng tốt, để chả cá tôm chín kỹ hoàn toàn rồi mới ăn.
- Thường có kèm một đĩa nhỏ tiêu, chanh để dậy mùi, có thể thêm theo khẩu vị riêng.
Nhìn nhận thật thà về tuổi đời món ăn
- Không phải món ăn truyền đời từ xa xưa của Phú Quốc, nguyên mẫu là bún tôm của tỉnh Bình Định miền Trung.
- Khoảng 1995-1996 được di dân Bình Định mang vào Phú Quốc, sau đó mới phát triển thành cách ăn khuấy tại bàn.
- Là sản phẩm giao thoa ẩm thực của di dân, tuổi đời khoảng 30 năm, không phải món ăn lâu đời hàng trăm năm.
Một tô bún quậy bưng ra bàn, cái được khuấy không chỉ là nước sôi và chả cá trong tô, mà còn là câu chuyện di dân mang theo hương vị quê nhà đặt chân lên Phú Quốc, rồi mọc ra một cách ăn mới, vị tươi nóng này đáng nhớ hơn cả hai chữ "chính gốc" chính là hành trình giao thoa ấy.