Trong các nhà thùng nước mắm truyền thống ở khu vực Dương Đông, từng hàng thùng gỗ lặng lẽ ủ chượp cá cơm và muối biển, mùi mặn mà này đã phảng phất hơn hai trăm năm - nước mắm Phú Quốc không chỉ là gia vị, mà còn là tài sản ẩm thực đầu tiên của Phú Quốc được quốc tế công nhận.
Sản phẩm đầu tiên của Việt Nam và ASEAN được EU bảo hộ
Năm 2001, Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam cấp giấy chứng nhận bảo hộ tên gọi xuất xứ quốc gia, ngày 8/10/2012 tiếp tục được Ủy ban châu Âu phê duyệt "Tên gọi xuất xứ được bảo hộ" (PDO), là sản phẩm đầu tiên của Việt Nam và ASEAN được EU bảo hộ theo hình thức này; năm 2021 tiếp tục được đưa vào danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của Việt Nam. Các mục "Nước mắm Phú Quốc" và "Phu Quoc fish sauce" trên Wikipedia tiếng Việt và tiếng Anh cũng ghi nhận lịch sử phát triển hơn 200 năm, các hãng lâu đời như Khải Hoàn, Thanh Quốc, Hưng Thành đều tập trung ở khu vực Dương Đông.
Nhắc nhở thật thà: tên gọi trên thị trường bị lạm dụng, đừng chỉ tin vào chữ in trên chai
Cần nhắc nhở thật thà, báo chính thống và giới trong ngành Việt Nam gần đây liên tục đưa tin về vấn nạn tên gọi "nước mắm Phú Quốc" bị lạm dụng trên thị trường, một số hãng dùng gia vị hóa học pha chế để giả mạo nước mắm ủ chượp truyền thống, bài báo của Tuổi Trẻ tháng 6/2025 đã kêu gọi tăng cường bảo hộ thương hiệu. Điều này cho thấy nước mắm Phú Quốc dù sở hữu hai chứng nhận quốc tế, lại là một trong những mặt hàng dễ bị mạo danh nhất. Khi mua nên chọn thương hiệu có giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý "Nước mắm Phú Quốc" chính thức, đừng chỉ tin vào việc vỏ chai có in chữ "Phú Quốc" mà lầm tưởng đó là sản phẩm theo phương pháp truyền thống.
Chọn thế nào cho yên tâm hơn
- Chọn thương hiệu có giấy chứng nhận chỉ dẫn địa lý "Nước mắm Phú Quốc" chính thức, chứ không chỉ nhìn chữ in trên vỏ chai.
- Phương pháp truyền thống thường cần ủ chượp trong thùng gỗ thời gian dài, giá thường cao hơn sản phẩm pha chế hóa học, có thể dùng làm căn cứ phán đoán.
- Cụm nhà thùng lâu đời ở khu vực Dương Đông mở cửa tham quan, ai quan tâm có thể tới tận nơi tìm hiểu quy trình ủ chượp.
Nhìn nhận thật thà về chứng nhận kép này
- Bảo hộ quốc gia năm 2001 và PDO của EU năm 2012 là chứng nhận quốc tế kép hiếm thấy đối với sản phẩm của Việt Nam và ASEAN.
- Báo chính thống gần đây liên tục đưa tin về vấn đề tên gọi bị lạm dụng, tháng 6/2025 báo Tuổi Trẻ lại tiếp tục kêu gọi bảo hộ thương hiệu.
- Cấp chứng nhận cao không có nghĩa mọi sản phẩm mang tên gọi này trên thị trường đều theo phương pháp truyền thống thật, khi mua vẫn cần biết cách phân biệt.
Một chai nước mắm Phú Quốc đựng cả công phu ủ chượp hơn hai trăm năm và chứng nhận quốc tế hiếm có của Việt Nam, nhưng chính vinh dự này cũng khiến nó trở thành bảng hiệu dễ bị mạo danh nhất, trước khi mua hãy nhìn kỹ giấy chứng nhận một lần, chai nước mắm mặn mà này mới đáng đồng tiền bát gạo.