Cả dãy sạp bánh xèo trên đường Diên Hồng, chảo gang nóng rực, chủ sạp múc một vá tôm còn nhảy tanh tách đổ thẳng vào chảo - tôm vẫn còn nhảy trong chảo, bột gạo đã kêu xèo xèo đông lại thành lớp vỏ bánh vàng ươm, đây chính là nguồn gốc tên gọi bánh xèo tôm nhảy. Hai quán cũ Gia Vỹ (số 14) và Ông Hùng (số 24) trên con đường này đều đã kinh doanh hơn 20 năm.
Báo chính thống đưa tin cụ thể về người sáng lập, trang du lịch chính thức có hẳn chuyên trang
Báo chính thống Tuổi Trẻ và Người Lao Động đều từng có bài viết chuyên đề "Cha đẻ của bánh xèo tôm nhảy" đưa tin cụ thể về người sáng lập món này là bà Lý Thị Thu, thường được gọi là Bà Năm. Trang du lịch chính thức tỉnh Bình Định dulichquynhon.binhdinh.gov.vn cũng có hẳn chuyên trang giới thiệu về quán của bà, nhiều trang truyền thông du lịch độc lập như VinWonders, mia.vn, eva.vn cũng xác nhận chéo rằng đường Diên Hồng là nơi tập trung các quán bánh xèo tôm nhảy trong khu vực thành phố Quy Nhơn. Điển tích "tôm nhảy" cũng được nhiều bài báo ghi chép nhất quán: tôm đất (một loại tôm nước nhỏ) còn nhảy tanh tách được múc thẳng vào chảo nóng, lúc chín tới vẫn còn nhảy trong chảo, nên có tên gọi này.
Làm rõ thật thà: quán gốc của người sáng lập thực ra ở huyện Tuy Phước bên cạnh, không thuộc địa giới thành phố Quy Nhơn
Cần nói thẳng, quán gốc của Bà Năm thực tế nằm ở thôn Mỹ Cang, xã Phước Sơn, huyện Tuy Phước cũ, cách trung tâm thành phố Quy Nhơn khoảng 15km, không thuộc địa giới thành phố Quy Nhơn. Món ăn vặt được coi rộng rãi là "biểu tượng của Quy Nhơn" này, nơi khởi nguồn thật sự lại ở huyện bên cạnh. Vì vậy bài viết này chọn cụm quán cũ trên đường Diên Hồng (Gia Vỹ, Ông Hùng) trong khu vực thành phố Quy Nhơn - nơi có thể kiểm chứng được và đã kinh doanh hơn 20 năm - làm điểm neo, để phù hợp với nguyên tắc "điểm neo phải nằm trong địa giới thành phố Quy Nhơn", không phải để phủ nhận vị thế lịch sử của Bà Năm, mà là thành thật phân biệt rõ "nơi khởi nguồn" và "quán trong thành phố Quy Nhơn có thể kiểm chứng được ở bài viết này" là hai chuyện khác nhau.
Ăn thế nào cho đúng vị
- Gọi món rồi chiên ngay tại chỗ mới cảm nhận được tầng kết cấu vỏ bánh ngoài giòn trong mềm, để lâu sẽ bị mềm nhũn.
- Chọn tôm đất còn nhảy tươi sống là linh hồn của món này, quyết định độ ngọt tươi.
- Có thể cuốn cùng rau sống, rau thơm rồi chấm nước mắm ăn cùng, giúp trung hòa vị béo của dầu chiên.
Nhìn nhận thật thà về gốc gác món này
- Quán gốc của người sáng lập được công nhận là Bà Năm thực ra nằm ở huyện Tuy Phước bên cạnh, không phải nguyên bản của thành phố Quy Nhơn.
- Cụm quán cũ trên đường Diên Hồng trong khu vực thành phố Quy Nhơn cũng có thâm niên kinh doanh có thể kiểm chứng được, hơn 20 năm là thật.
- Bài viết này thành thật phân biệt "nơi khởi nguồn" và "quán trong thành phố Quy Nhơn có thể kiểm chứng được" là hai chuyện khác nhau.
Cắn một miếng bánh xèo tôm nhảy, vỏ bánh giòn tan, tôm dai sần sật, món ăn được vô số trang du lịch gắn cho danh hiệu "món ăn vặt đại diện của Quy Nhơn" này, câu chuyện khởi nguồn thật sự lại được viết ở một ngôi làng nhỏ thuộc huyện bên cạnh; cụm quán cũ trên đường Diên Hồng, gánh vác là tay nghề hơn 20 năm của riêng khu vực thành phố Quy Nhơn.