Trước nhà dài truyền thống ở buôn Akô Dhông, một chiếc ché đặt giữa chiếu tre, miệng ché cắm một ống tre dài hơn 1 mét, khách lần lượt cúi người hút, vị chua ngọt nhẹ của rượu nếp lên men theo ống tre từ từ chảy vào miệng - đây là rượu cần, thứ rượu lễ không thể thiếu trong nghi lễ nghênh đón khách, cúng tế, đám cưới của người Ê Đê.
Báo chính thống và bảo tàng cấp tỉnh mô tả chi tiết văn hóa nghi lễ, bản thân buôn làng được ca ngợi là "buôn làng đẹp nhất Tây Nguyên"
Wikipedia tiếng Việt mục từ "Buôn Akô Dhông" ghi rõ buôn này được người Ê Đê lập năm 1956, hiện còn 32 căn nhà dài truyền thống, được các trang như vietnamnet.vn gọi là "buôn làng đẹp nhất Tây Nguyên"; báo Nhân Dân (cơ quan trung ương của Đảng Cộng sản Việt Nam) có bài viết chuyên đề "Nét đẹp văn hóa rượu cần", VOV.vn cũng có bài viết chuyên đề cho biết loại buôn này là nơi bảo tồn văn hóa Ê Đê tiêu biểu nhất trong lòng thành phố Buôn Ma Thuột, Bảo tàng Đắk Lắk còn có bài viết chuyên đề "Văn hóa uống rượu cần của người Êđê" mô tả chi tiết nghi lễ rượu cần và cách làm ống hút.
Làm rõ thật thà: rượu cần là văn hóa chung của nhiều dân tộc Tây Nguyên, không phải sáng tạo riêng của Buôn Ma Thuột
Rượu cần được ủ men từ gạo nếp cùng thảo dược rừng trong ché sành ít nhất một tháng, nồng độ cồn khoảng 15-25%, dùng ống tre dài 1,2-1,5 mét để hút chứ không rót ra ly uống. Cần nói thẳng, rượu cần không phải riêng có của Buôn Ma Thuột - Tây Bắc Việt Nam (như người Mường ở Hòa Bình, Sơn La...) và các dân tộc Tây Nguyên (M'nông, Ê Đê, Bahnar...) đều có phiên bản riêng của mình, bảng này chỉ đại diện cho phiên bản của người Ê Đê ở Tây Nguyên, không phải phát minh riêng của Buôn Ma Thuột. Ngoài ra, buôn Akô Dhông tuy còn giữ được cảnh quan nhà dài truyền thống, nhưng hiện đã du lịch hóa cao độ, nhiều nhà hàng trong buôn cung cấp trải nghiệm rượu cần và tham quan nhà dài có thu phí, không phải cảnh sinh hoạt đời thường ngẫu nhiên bắt gặp được.
Trải nghiệm thế nào cho đúng vị
- Đa số trải nghiệm cần đặt trước và trả phí tại các nhà hàng ở buôn Akô Dhông, không phải cứ đi ngang qua là tham gia được.
- Cách uống truyền thống là mọi người lần lượt dùng ống tre hút chung một ché, tượng trưng cho tinh thần nghênh đón và chia sẻ.
- Rượu ủ men ít nhất một tháng có vị chua ngọt khá rõ, nồng độ cồn khoảng 15-25% cần lưu ý.
Nhìn nhận thật thà về vị thế văn hóa của ly rượu này
- Rượu cần là truyền thống chung của nhiều dân tộc Tây Nguyên, không phải phát minh riêng của Buôn Ma Thuột hay người Ê Đê.
- Người Mường ở Tây Bắc Việt Nam và các dân tộc khác cũng có phiên bản rượu cần riêng của mình.
- Buôn Akô Dhông hiện đã du lịch hóa cao độ, phần lớn là trải nghiệm có thu phí chứ không phải cảnh sinh hoạt đời thường.
Một ống tre cắm vào ché rượu, hút lên là trí tuệ nghênh đón khách được nhiều dân tộc Tây Nguyên cùng chia sẻ, buôn Akô Dhông dùng 32 căn nhà dài làm cửa sổ trưng bày cho nền văn hóa này, nhưng nói thật, câu chuyện của ly rượu này thuộc về cả Tây Nguyên, không chỉ riêng Buôn Ma Thuột.