Trời chưa sáng, bếp lửa củi ở góc đường Thủ Khoa Huân đã đỏ lửa từ sớm, dì Nguyễn Thị Hạnh ngồi cạnh bếp trông chừng chiếc “vợt” may bằng vải nhung, đổ bột cà phê vào, chế nước sôi lên, từng giọt cà phê đen sánh nhỏ xuống bình. Đây là một trong những quán cà phê vỉa hè kiểu xưa hiếm hoi còn sót lại ở Cần Thơ, mở bán từ năm 1973 đến nay đã gần nửa thế kỷ, trời chưa sáng đã có khách quen ngồi trên ghế đẩu thấp, tận hưởng hơi ấm bếp lửa mà nhâm nhi tách cà phê bình dân của riêng mình.
Cà phê vợt là gì, Cần Thơ có phải nơi khởi nguồn không
Cách pha cà phê bằng vợt (lưới lọc vải nhung) thực ra bắt nguồn từ cộng đồng lao động người Hoa ở Chợ Lớn, Sài Gòn thời Pháp thuộc, không phải sáng tạo riêng của Cần Thơ. Thành thật mà nói, lý do quán cà phê này được đưa vào danh sách này là vì sự tồn tại gần nửa thế kỷ của văn hóa cà phê bình dân, chứ không phải để tuyên bố nơi khởi nguồn của dòng cà phê này. Hai báo chính thống cấp quốc gia là VnExpress và Vietnamnet đều từng nhiều lần làm chuyên đề về quán gần 50 năm tuổi này, được mẹ của chủ quán hiện tại sáng lập năm 1973, nay do thế hệ thứ hai là dì Nguyễn Thị Hạnh tiếp quản, mục “Cà phê vợt” trên Wikipedia tiếng Việt cũng ghi nhận nguồn gốc của cách pha này.
Cần đặc biệt nói rõ: mục về cà phê Việt Nam trên Wikipedia tiếng Trung thực ra nói về cách pha bằng phin, dùng dụng cụ và quy trình hoàn toàn khác với cách pha bằng vợt, hai thứ không thể gộp chung, vì vậy bài giới thiệu này cố ý không dùng mục Wikipedia tiếng Trung về cà phê Việt Nam đó, để tránh nhầm lẫn gây hiểu sai cho độc giả.
Uống sao cho đúng điệu
Điểm danh quán ngon và kiến thức địa phương
Cà Phê Vợt Cô Hạnh là quán lâu đời tiêu biểu nhất ở góc đường này, do dì Nguyễn Thị Hạnh tiếp nối tay nghề mà mẹ mình sáng lập năm 1973, gần 50 năm qua mỗi sáng vẫn đều đặn đỏ lửa, là một trong những đại diện hiếm hoi còn sót lại của văn hóa cà phê vỉa hè kiểu xưa ở Cần Thơ.
Giá cả và giờ mở cửa
- Một ly cà phê vợt khoảng 15.000–25.000 đồng (khoảng 18–30 Đài tệ), là mức giá thức uống vỉa hè khá bình dân.
- Quán chỉ bán vào buổi sáng sớm, nên ghé vào lúc trời vừa sáng hoặc buổi sáng để trải nghiệm trọn vẹn không khí đỏ lửa bằng củi.
- Câu tiếng Việt để gọi món: “Cho tôi một ly cà phê sữa đá.”
Lưu ý khi ghé thăm
- Cách pha bằng vợt và phin thường thấy là hai chuyện khác nhau, nếu muốn trải nghiệm cách pha kiểu xưa hiếm gặp này ở Cần Thơ thì phải tìm đúng quán này.
- Cách pha này bắt nguồn từ cộng đồng lao động người Hoa ở Chợ Lớn, Sài Gòn, không phải do Cần Thơ phát minh, giá trị của quán nằm ở sự tồn tại gần nửa thế kỷ chứ không phải huyết thống.
- Chỗ ngồi ở quán vỉa hè có hạn và không có máy lạnh, vào mùa nóng nên ghé vào lúc sáng sớm mát mẻ hơn.
Một chiếc vợt may bằng vải nhung, một bếp lửa củi cháy gần nửa thế kỷ, dì Nguyễn Thị Hạnh giữ gìn tay nghề mẹ để lại, đã nấu ly cà phê bình dân này thành nghi thức thường nhật vững chãi nhất của buổi sáng Cần Thơ.