Từng que bánh mì Pháp thu nhỏ chỉ bằng ngón tay, bên trong kẹp pate, kèm một chén tương ớt chấm ngay - đây là bánh mì cay, món ăn vặt vỉa hè kinh điển nhất Hải Phòng, cắn một miếng vỏ giòn ruột mềm, vị cay rồi mới ập đến sau.
Một que bánh mì, chuyện thường ngày ăn gọn trong một miếng
Mục từ "Bánh mì cay" trên Wikipedia tiếng Việt ghi lại, cách ăn này khởi nguồn khoảng thập niên 1980 từ khu vực ngõ Khánh Lạp gần phường Hàng Kênh, Hải Phòng. Quán Bánh Mì Cay Ông Cuông ở số 184 Hàng Kênh là quán lâu năm thường được nhắc đến trong khu vực này, tự nhận đã có lịch sử hơn 60 năm; báo VnExpress Du lịch cũng từng có bài viết riêng về cụm quán bánh mì cay và nem cua bể lâu đời của Hải Phòng, ghi lại vị trí đời sống hằng ngày sâu đậm của loại món ăn vặt vỉa hè này tại địa phương. Bản thân chiếc bánh mì nhỏ nhắn, giá thường chỉ vài nghìn đồng, ăn kèm tương ớt chí chương đặc trưng chấm ngay lúc ăn, là hương vị người Hải Phòng ăn từ nhỏ đến lớn.
Làm rõ thật thà: nguồn gốc có nhiều dị bản, không phải khảo cứu được chứng nhận chính thức
Cần nói thẳng một điều: nguồn gốc của bánh mì cay thật ra khá đa dạng, dân gian lưu truyền nhiều dị bản khác nhau bao gồm cách xoay xở trong thời kỳ thiếu thốn vật tư những năm 1980, hay do một người thợ vô danh tự sáng tạo, chưa tìm thấy tư liệu khảo cứu hay chứng nhận chính thức nào có thể kết luận dứt khoát. Bài viết này định vị câu chuyện khởi nguồn này là "nguồn gốc mang tính truyền thuyết", chứ không phải sự thật lịch sử đã được đóng đinh. Còn về việc quán nào chuẩn vị nhất, các quán như Ông Cuông, Đinh Tiên Hoàng đều có lượng khách ủng hộ riêng tại địa phương, cũng không nên chỉ tôn vinh một quán duy nhất.
Ăn thế nào cho đã
- Ăn ngay từng que vừa chấm xong, chấm tương ớt quá nhiều dễ át mất mùi lúa mì của bánh.
- Có thể xin quán cho vài que với độ cay khác nhau để thử giới hạn khẩu vị của mình.
- Các hàng quán vỉa hè thường đông khách nhất từ chiều đến tối, là khung giờ ăn vặt hằng ngày của người Hải Phòng.
Nhìn nhận thật thà về câu chuyện nguồn gốc
- Wikipedia tiếng Việt ghi lại khởi nguồn khoảng thập niên 1980 từ khu phường Hàng Kênh, Hải Phòng, nhưng chi tiết nguồn gốc cụ thể mang tính chất truyền thuyết dân gian.
- Chưa tìm thấy cơ quan chính thức hay có thẩm quyền nào khảo cứu tư liệu gốc về nguồn gốc chính xác.
- Quán Ông Cuông tuy tự nhận hơn 60 năm lịch sử, nhưng dân gian có rất nhiều quán lâu năm đều có lượng khách ủng hộ riêng, không nên chỉ tôn vinh một quán.
Một que bánh mì cay chứa không được bao nhiêu câu chuyện, nhưng lại chứa cả ký ức tuổi thơ chung của người Hải Phòng - nguồn gốc có thể còn nhiều dị bản, nhưng vị tương ớt chấm ngay lúc ăn ấy thì không lừa được ai.