Một chén nước gừng nóng hổi nổi vài viên bánh trôi nếp, cắn vào nhân vừng đen chảy ra chầm chậm, rắc thêm một nhúm dừa nạo và lạc rang - đây là sủi dìn, một trong những món tráng miệng được ưa chuộng nhất trên phố Hải Phòng vào mùa đông, vừa ấm bụng vừa ấm lòng.
Món tráng miệng do người Hoa di cư mang vào, được Hải Phòng bản địa hóa
Mục từ "Sủi dìn" trên Wikipedia tiếng Việt ghi rõ, món tráng miệng này bắt nguồn từ bánh trôi (tāngyuán) của người Triều Châu, Quảng Phủ ở Trung Quốc (tiếng Việt cũng phiên âm từ chữ "thang viên"), là sản phẩm được người Hoa di cư mang vào miền Bắc Việt Nam rồi dần bản địa hóa. Báo VnExpress Du lịch từng có bài viết riêng với tựa đề "Sủi dìn - món ăn đường phố gốc Hoa trong food tour Hải Phòng", báo Dân Việt (thuộc hệ thống báo Nông Thôn Ngày Nay) cũng có bài viết riêng ghi lại mức độ đắt khách của món tráng miệng này trên phố Hải Phòng. Quán Sủi Dìn Cô Út ở phố Cầu Đất, quận Ngô Quyền là quán thường được nhắc đến trong khu vực này.
Làm rõ thật thà: bản chất là bánh trôi Trung Hoa, không phải sáng tạo bản địa của Hải Phòng
Cần nói thẳng một điều: sủi dìn về bản chất chính là món bánh trôi/nguyên tiêu do người Hoa di cư mang vào, mục từ Wikipedia đã ghi rõ nguồn gốc Trung Quốc của món này, không phải sáng tạo bản địa nguyên bản của người Hải Phòng. Đặc trưng bản địa hóa của Hải Phòng nằm ở chỗ: nhân thường dùng vừng đen hoặc đậu xanh, ăn kèm một chén nước gừng nóng, rồi rắc thêm dừa nạo và lạc rang, cách kết hợp này là do người Hải Phòng tự điều chỉnh ra, cũng là lý do món tráng miệng này được xem là đặc sản đại diện của Hải Phòng - điều quan trọng không phải "ai phát minh ra", mà là thành phố này đã biến hương vị ngoại lai thành thói quen mùa đông của riêng mình như thế nào.
Ăn thế nào mới hợp mùa
- Đắt khách nhất vào mùa đông, chiều tối trời lạnh ghé ăn là hợp cảnh nhất.
- Nhân vừng đen có vị đậm đà hơn, nhân đậu xanh thì thanh nhẹ hơn, có thể gọi mỗi loại một viên để so sánh.
- Nước gừng uống nóng mới đúng vị, để nguội hương vị sẽ giảm đi ít nhiều.
Nhìn nhận thật thà về gốc gác món tráng miệng này
- Wikipedia tiếng Việt ghi rõ sủi dìn bắt nguồn từ bánh trôi vùng Triều Châu, Quảng Phủ ở Trung Quốc, do người Hoa di cư mang vào miền Bắc Việt Nam.
- Đặc trưng bản địa hóa của Hải Phòng nằm ở cách kết hợp nước gừng, dừa nạo lạc rang, chứ không phải phát minh ra bản thân món bánh trôi.
- Quán Cô Út và các quán khác có bài viết cụ thể của VnExpress, là điểm khởi đầu để kiểm chứng chứ không phải lựa chọn duy nhất.
Một chén sủi dìn chứa đựng văn hóa món tráng miệng do người Hoa di cư để lại, cũng chứa đựng bản lĩnh biến hương vị ngoại lai thành thói quen mùa đông của riêng mình của người Hải Phòng.