Trước sạp rượu ở Chợ Rồng, từng chai rượu Kim Sơn trong suốt xếp ngay ngắn, chủ quán tiện tay rót ra một chén nhỏ cho khách nếm thử — chén rượu này dùng gạo nếp lứt cộng men thuốc bắc truyền thống, ủ một tuần rồi mới chưng cất, uống vào có hậu vị thuốc bắc thoang thoảng.
Gạo nếp lứt xã Lai Thành ủ men thuốc bắc truyền thống một tuần rồi chưng cất, lọt vào danh sách đề cử mười loại rượu đặc sản Việt Nam
Mục từ "Rượu Kim Sơn" trên Wikipedia tiếng Việt xác nhận loại rượu này lọt vào danh sách đề cử "mười loại rượu đặc sản nổi tiếng" của Việt Nam, vùng sản xuất chính là các làng nghề nấu rượu quanh xã Lai Thành thuộc huyện Kim Sơn cũ, dùng gạo nếp lứt, men thuốc bắc truyền thống, nước giếng tự nhiên, ủ khoảng một tuần rồi chưng cất mà thành. Trang chính thức của Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Ninh Bình khoahockythuat.ninhbinh.gov.vn trong bài "Rượu Kim Sơn - Ninh Bình", báo tỉnh Ninh Bình baoninhbinh.org.vn trong bài "Rượu Ninh Bình list 10 cơ sở bán rượu Kim Sơn chuẩn men thuốc bắc" xác nhận chéo quy trình sản xuất và tiêu chuẩn chất lượng.
Nói thật: Kim Sơn sau sáp nhập tỉnh năm 2025 tách thành 8 xã không thuộc địa phận thành phố Ninh Bình, chỉ là "lọt vào đề cử" chứ không phải "giành giải nhất", con số vị thuốc không được tính là xác thực
Cần nói thật rằng Kim Sơn trước đây là huyện độc lập, sau khi tái cơ cấu hành chính do sáp nhập tỉnh năm 2025 đã tách thành 8 xã mới gồm Kim Sơn, Chất Bình, Quang Thiện, Phát Diệm, Lai Thành, Định Hóa, Bình Minh, Kim Đông, về hành chính đều không thuộc địa phận 20 phường xã của thành phố Ninh Bình mới (thành phố Ninh Bình cũ + huyện Hoa Lư), hai nơi cách nhau khoảng hơn hai chục cây số, bảng này nêu đúng sự phân tách hành chính này. Mục từ Wikipedia tiếng Việt ghi rượu này chỉ "được đề cử" vào danh sách mười loại rượu đặc sản nổi tiếng, bảng này nêu đúng là "lọt vào đề cử" chứ không phải "được chọn hạng nhất", tránh phóng đại vị trí xếp hạng; cũng không dùng con số lan truyền trên mạng như "men thuốc bắc truyền thống gồm 36 vị thuốc" làm sự thật đã được xác nhận (nhiều báo dẫn lại con số có đôi chút khác nhau), bảng này chỉ mô tả đây là loại men pha chế từ nhiều vị thuốc, không tính con số vị thuốc chính xác. Điểm neo trong thành phố chọn điểm bán lẻ rượu tại Chợ Rồng (phường Vân Giang), đây là kênh chính trong thành phố mà du khách thực sự mua rượu Kim Sơn.
Mua sao cho đúng điệu
- Có thể mua tại cụm sạp rượu bán lẻ ở Chợ Rồng, có thể nhờ chủ quán giới thiệu các năm ủ khác nhau để so sánh hương vị.
- Hợp nhâm nhi cùng thịt dê núi hoặc cá khô, làm nổi bật tầng hương vị của men thuốc bắc.
- Báo tỉnh baoninhbinh.org.vn có liệt kê danh sách 10 cơ sở sản xuất đạt chuẩn, có thể dùng làm tham khảo khi chọn mua.
Nhìn thẳng vào gốc tích của chai rượu này
- Kim Sơn sau sáp nhập tỉnh năm 2025 tách thành 8 xã mới, đều không thuộc địa phận thành phố Ninh Bình mới, cách nhau hơn hai chục cây số.
- Wikipedia ghi rượu này ở danh sách "đề cử" mười rượu đặc sản, không phải "được chọn hạng nhất", bảng này không phóng đại thứ hạng.
- Con số vị thuốc trong công thức men thuốc bắc truyền thống lan truyền trên mạng không thống nhất, bảng này không tính con số chính xác, chỉ mô tả đúng bản chất của nó.
Rượu trong ly trong suốt như nước, vào cổ họng rồi hậu vị ấm nồng của men thuốc bắc từ từ hiện lên, chai rượu này từ nước giếng xã Lai Thành ủ đến sạp hàng ở Chợ Rồng, uống không phải để biết xếp hạng thứ mấy, mà là sự kiên nhẫn trải qua cả tuần lên men mới chưng cất được.