Trong hộp giấy ở cửa hàng quà lưu niệm, từng viên bánh vàng ươm chất đầy, vỏ ngoài giòn, bên trong thoảng mùi trứng và mỡ lợn — vì hình dáng và kích cỡ giống hệt quả nhãn nên món bánh này được đặt cái tên dễ thương này, nhưng muốn nói rõ nơi sản xuất, phải kể trước một câu chuyện về sự thay đổi ranh giới hành chính.
Báo chủ lưu và báo văn hóa cùng xác nhận chéo nghề bánh trăm năm
Báo chủ lưu Dân Việt và trang văn hóa duyendangvietnam.net.vn cùng xác nhận chéo, nghề làm bánh này bắt nguồn khoảng cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20 (đầu thời Pháp thuộc), vùng chính gốc là làng nghề Đông Cường thuộc xã Yên Định, huyện Hải Hậu, làm từ nếp, trứng, đường, mỡ lợn đem chiên, ngoài giòn trong mềm, hình dáng giống quả nhãn nên được đặt tên như vậy, là món ăn vặt truyền thống đã lưu truyền hơn một trăm năm ở vùng Hải Hậu.
Nói thật: sau sáp nhập hành chính năm 2025, huyện Hải Hậu đã thuộc tỉnh Ninh Bình
Cần nói thật rằng vùng chính gốc của món bánh này, huyện Hải Hậu, cách thành phố Nam Định khoảng 30-40 km, không nằm trong địa phận thành phố Nam Định. Điều càng cần nêu thật là, sau đợt sáp nhập hành chính toàn quốc ngày 1 tháng 7 năm 2025, huyện Hải Hậu đã sáp nhập vào tỉnh Ninh Bình mới, tiêu đề bài báo Dân Việt chính là "Bánh nhãn Hải Hậu — đặc sản xưa của Nam Định, nay thành đặc sản mới của Ninh Bình". Trang này áp dụng nguyên tắc sử dụng ranh giới cũ trước khi sáp nhập, vẫn xếp món này vào diện ứng viên của Nam Định, nhưng nêu đúng sự thay đổi hành chính này ở đây, để tránh độc giả khi đối chiếu bản đồ hiện hành cảm thấy bối rối vì "đây đâu phải của Nam Định".
Ăn sao cho đúng điệu
- Chợ, cửa hàng quà lưu niệm thành phố Nam Định phổ biến có bán, nên ăn sớm để giữ được độ giòn ngon nhất.
- Cách ăn truyền thống có thể ăn riêng làm trà điểm tâm, hoặc kèm trà nóng cùng thưởng thức.
- Muốn tìm về vùng chính gốc, có thể sắp xếp đến làng nghề cũ quanh làng Đông Cường.
Nhìn thẳng vào gốc tích của viên bánh này
- Vùng chính gốc là làng Đông Cường thuộc xã Yên Định, huyện Hải Hậu, cách thành phố Nam Định khoảng 30-40 km, không nằm trong địa phận thành phố.
- Sau sáp nhập hành chính năm 2025, huyện Hải Hậu đã sáp nhập vào tỉnh Ninh Bình mới, bảng này nêu thật sự thay đổi hành chính này.
- Trang này áp dụng nguyên tắc sử dụng ranh giới cũ trước sáp nhập, vẫn xếp món này vào diện ứng viên của Nam Định, đồng thời nêu đúng hai điểm nói trên.
Cắn một viên bánh nhãn, khoảnh khắc lớp vỏ giòn vỡ ra, mùi thơm của trứng và mỡ lợn lan tỏa, vùng đất sinh ra viên bánh này có thể đã đổi tên tỉnh trên giấy tờ, nhưng tay nghề trăm năm không đổi của làng Đông Cường vẫn luôn là nguồn gốc thật sự cho vị ngọt của nó.