Trên phố 21 Tháng 8, nồi lẩu dê tỏa hơi nóng nghi ngút, chủ quán nói những con dê này lớn lên nhờ ăn lá ổi và cây cỏ hoang dại — nhưng nơi những con dê này thực sự gặm cỏ lại là vùng đồi khô cằn dưới chân dãy Núi Chúa, cách đó mấy chục cây số.
Cũng được báo chính thức của Bộ Công Thương Việt Nam đưa tin, chăn thả ở dãy Núi Chúa và vùng đồi Huyện Thuận Bắc
Báo chính thức của Bộ Công Thương Việt Nam, moit.gov.vn, đăng bài "Thịt cừu Ninh Thuận món ngon ai cũng nên thử một lần" (dù tiêu đề ghi nhầm là "cừu" nhưng nội dung bao gồm cả dê lẫn cừu, hai loại gia súc chăn thả đặc trưng của Ninh Thuận); nhiều trang du lịch độc lập (mia.vn, ilaca.vn, denuichinhthu.com) xác nhận chéo dê chủ yếu được chăn thả trên vùng đồi Núi Chúa, Tà Năng thuộc Huyện Ninh Hải và Huyện Thuận Bắc, ăn lá ổi và cây cỏ hoang dại.
Nói thật: vùng chăn thả không nằm trong địa phận thành phố Phan Rang, con số "hơn vạn con" không có thống kê chính thức làm căn cứ
Cần nói thật rằng vùng chăn thả dê chủ yếu nằm ở vùng đồi quanh Vườn quốc gia Núi Chúa thuộc Huyện Ninh Hải và Huyện Thuận Bắc, không nằm trong địa phận thành phố Phan Rang; phố 21 Tháng 8 (phường Phước Mỹ, một trong 12 phường cũ của thành phố Phan Rang) trong nội thành là cụm nhà hàng thịt dê đông đúc nhất thành phố, mục này nêu đúng tọa độ là cụm nhà hàng trong thành phố chứ không phải nơi sản xuất. Khác với mục "cừu Ninh Thuận" đã được kiểm chứng, dê hiện chưa có chứng nhận chỉ dẫn địa lý chính thức, mục này không tìm được con số tổng đàn cụ thể được cơ quan chính thức như Cục Sở hữu trí tuệ chứng nhận. Con số "hơn vạn con" thường thấy trên mạng thiếu căn cứ thống kê chính thức, mục này không sử dụng con số này mà đánh dấu là "chưa xác nhận". Cùng với cừu, dê là một trong hai loại gia súc chăn thả đặc trưng của thảo nguyên khô Ninh Thuận, loại món ăn rất hiếm thấy ở nơi khác tại Việt Nam.
Ăn sao cho đúng điệu
- Phố 21 Tháng 8, phường Phước Mỹ, là cụm nhà hàng thịt dê đông đúc nhất thành phố, các quán như Dê Núi Tài Ký có thể so sánh nhiều cách chế biến khác nhau.
- Muốn xem tận mắt cảnh chăn thả thật, cần lái xe đến vùng đồi Núi Chúa thuộc Huyện Ninh Hải hoặc Huyện Thuận Bắc.
- Món dê thường được phục vụ theo set nhiều cách chế biến (lẩu, nướng, cháo dê...), có thể nhờ quán gợi ý set đặc trưng.
Nhìn thẳng vào gốc tích của nồi thịt dê này
- Vùng chăn thả ở vùng đồi quanh Núi Chúa thuộc Huyện Ninh Hải và Huyện Thuận Bắc, không nằm trong địa phận thành phố Phan Rang, mục này nêu đúng sự thật này.
- Dê hiện chưa có chứng nhận chỉ dẫn địa lý chính thức, khác với tình trạng của cừu, mục này không gộp lẫn hai loại này.
- Các con số như "Ninh Thuận có hơn vạn con dê" thiếu nguồn thống kê chính thức, mục này đánh dấu chưa xác nhận và không sử dụng.
Nồi lẩu dê sôi lục bục, thịt quả đúng như báo chí mô tả là chắc không hôi — hành trình của nồi thịt này bắt đầu từ vùng đồi dưới chân Núi Chúa gặm cỏ, cuối cùng mới lên bàn ăn ở phố 21 Tháng 8, biến thành "thịt dê Phan Rang" trong miệng du khách.